تکلیف خانههای آسیبدیده در جنگ چه شد؟
نقدینه - با گذشت چند ماه از پایان جنگ رمضان، بازسازی خانههای آسیبدیده وارد مرحله اجرایی شده و بخش زیادی از واحدهای دارای خسارت جزئی و متوسط تعیین تکلیف شدهاند.
به گزارش پایگاه خبری نقدینه ، در جنگ رمضان هزاران واحد مسکونی در مناطق مختلف کشور دچار خسارت شدند؛ بخشی از این واحدها نیازمند تعمیرات جزئی بودند و بخشی دیگر به دلیل شدت آسیبها در فهرست بازسازی یا احداث مجدد قرار گرفتند. اکنون با گذشت مدتی از پایان جنگ، این پرسش مطرح است که برنامه بازسازی واحدهای آسیبدیده به کجا رسیده و چه میزان از تعهدات دولت برای جبران خسارات محقق شده است؟
چه تعداد واحد آسیب دیدند؟
آخرین برآوردها از خسارات مسکونی جنگ رمضان نشان میدهد ابعاد آسیبهای وارد شده به بخش مسکن بسیار فراتر از ارزیابیهای اولیه بوده است. بر اساس اعلام منوچهر خواجهدلویی، رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، در سراسر کشور و بدون احتساب شهر تهران، ۱۲۲ هزار واحد مسکونی در جریان جنگ رمضان آسیب دیدهاند. از این تعداد، یک هزار و ۳۳۶ واحد نیازمند احداث مجدد و بیش از ۹۸ هزار واحد نیازمند تعمیر هستند. برآورد بنیاد مسکن نشان میدهد هزینه بازسازی این واحدها به حدود ۲۳ هزار میلیارد تومان میرسد.
در استان تهران (به استثنای شهر تهران) نیز ۹ هزار و ۹۱۶ واحد مسکونی در ۱۷ شهر و ۳۱ روستا آسیب دیدهاند که ۱۴۱ واحد نیازمند احداث مجدد و بیش از ۸ هزار واحد نیازمند تعمیر بودهاند. تاکنون تعمیرات جزئی سه هزار و ۴۸۱ واحد، تعمیرات سنگین ۲۸۷ واحد و تعمیرات اساسی ۷۳ واحد به پایان رسیده و اعتبار مورد نیاز برای جبران خسارات این بخش حدود ۲ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
در شهر تهران، اما ابعاد خسارات به مراتب گستردهتر بوده است. بر اساس آخرین اعلام عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران در ۹ خرداد ۱۴۰۵، در نتیجه ۶۵۰ اصابت در طول جنگ ۴۰ روزه، ۵۱ هزار واحد مسکونی در پایتخت آسیب دیدهاند. از این تعداد، ۳۹ هزار و ۴۷۴ واحد دچار خسارت جزئی شدهاند که عملیات تعمیر آنها به ۹۷ درصد پیشرفت رسیده است. همچنین ۸ هزار و ۸۹۹ واحد دارای خسارت متوسط هستند که روند جبران خسارت آنها به ۸۲ درصد رسیده است.
بررسیهای شهرداری تهران نشان میدهد ۷۴۸ واحد نیازمند مقاومسازی و یک هزار و ۷۲۸ واحد نیازمند تخریب و نوسازی کامل هستند. میزان پیشرفت پروندههای مقاومسازی به ۳۶ درصد و پروندههای تخریب و نوسازی به ۴۰ درصد رسیده است. شهرداری تهران اعلام کرده هدفگذاری این است که بخش عمده پروندههای بازسازی تا پایان تیرماه تعیین تکلیف شود.
حمایتهای مالی چقدر بود؟
در حوزه حمایتهای مالی، دولت برای خانوارهایی که امکان سکونت در واحدهای آسیبدیده را ندارند، تسهیلات ودیعه مسکن در نظر گرفته است. بر اساس بسته مصوب بازسازی، سقف ودیعه مسکن برای روستاها ۳۰۰ میلیون تومان، شهرهای کوچک ۴۰۰ میلیون تومان، شهرهای بزرگ ۶۰۰ میلیون تومان و مراکز استانها ۷۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. این تسهیلات به صورت قرضالحسنه دو ساله و از طریق بانک مسکن پرداخت میشود.
آخرین آمارهای پرداختی بانک مسکن نشان میدهد از مجموع ۲ هزار و ۴۰۲ متقاضی ثبت شده برای دریافت وام ودیعه مسکن در شهرهای غیرکلانشهری و روستاها، ۲ هزار و ۲۲۳ متقاضی در بانک پذیرش شدهاند. همچنین تاکنون تسهیلات ۲ هزار و ۱۵۴ متقاضی پرداخت شده که معادل حدود ۹۷ درصد کل پروندههای پذیرش شده است.
مجید جودی، معاون بازسازی بنیاد مسکن نیز اعلام کرده است که بیش از ۲ هزار و ۱۰۰ فقره وام ودیعه مسکن به آسیبدیدگان پرداخت شده و تنها حدود ۲۰۰ پرونده باقی مانده است که قرار است ظرف روزهای آینده تعیین تکلیف شوند. بر اساس اعلام رسمی، بانک مسکن تاکنون حدود یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان (۱.۲ همت) منابع برای پرداخت وام ودیعه اسکان موقت خانوارهای آسیبدیده اختصاص داده است.
روند بازسازی واحدهای مسکونی آسیبدیده از جنگ رمضان اکنون از مرحله ارزیابی خسارات عبور کرده و وارد فاز اجرایی شده است. اگرچه بخش قابل توجهی از واحدهای دارای خسارت جزئی و متوسط تعیین تکلیف شدهاند، اما پرونده ساختمانهای نیازمند مقاومسازی و نوسازی کامل همچنان باز است و تکمیل آن به زمان، منابع مالی و هماهنگی میان دستگاههای مسئول نیاز دارد.
در این میان، تأمین اسکان موقت و پرداخت تسهیلات حمایتی توانسته بخشی از دغدغه خانوارهای آسیبدیده را کاهش دهد، اما بازگشت کامل آسیبدیدگان به شرایط عادی زندگی در گرو اتمام پروژههای بازسازی و تحویل واحدهای مسکونی است. به همین دلیل، ماههای پیش رو را میتوان مهمترین مقطع برای سنجش عملکرد دستگاههای متولی در جبران خسارات بخش مسکن دانست.
آنچه از آخرین آمارها برمیآید این است که فرآیند بازسازی در کشور متوقف نشده و با سرعتهای متفاوت در مناطق مختلف ادامه دارد؛ با این حال، تعیین تکلیف نهایی واحدهای تخریبی و مقاومسازیشده همچنان مهمترین بخش باقیمانده از پرونده مسکن آسیبدیدگان جنگ رمضان محسوب میشود.