بیمه پروژهمحور، گام تازه البرز در نوآوری بیمهای
نقدینه- معرفی «بیمههای زندگی پروژهمحور» از سوی بیمه البرز را میتوان تلاشی برای ایجاد پیوندی تازه میان صنعت بیمه و سرمایهگذاریهای اقتصادی دانست؛ مدلی که در آن بیمهگذاران علاوه بر بهرهمندی از پوششهای متعارف بیمههای زندگی، امکان مشارکت در منافع برخی پروژههای اقتصادی را نیز خواهند داشت.
به گزارش پایگاه خبری نقدینه، در این طرح منابع حاصل از حق بیمههای پرداختی تنها در مسیر سرمایهگذاریهای مالی مرسوم قرار نمیگیرد و بخشی از آن میتواند در پروژههای اقتصادی مشخص به کار گرفته شود. چنین رویکردی در شرایطی مطرح شده که در اغلب بیمههای زندگی رایج در بازار ایران، سرمایهگذاری منابع عمدتاً در سپردههای بانکی، اوراق مالی یا ابزارهای کمریسک بازار سرمایه انجام میشود.
پیوند بیمه زندگی با پروژههای اقتصادی
در مدل پیشنهادی بیمه البرز، بیمهگذاران همچنان از پوششهای متداول بیمه زندگی برخوردار خواهند بود، اما بخشی از اندوخته بیمهنامه میتواند در پروژههای اقتصادی منتخب سرمایهگذاری شود. هدف از این رویکرد، هدایت بخشی از منابع بلندمدت بیمهای به فعالیتهای اقتصادی مولد عنوان شده است.
کارشناسان صنعت بیمه معتقدند چنین رویکردی میتواند در صورت اجرای صحیح، ظرفیتهای تازهای برای ارتباط میان بازار بیمه و بخش واقعی اقتصاد ایجاد کند؛ هرچند موفقیت آن به نحوه انتخاب پروژهها، مدیریت ریسک و میزان شفافیت اطلاعات بستگی خواهد داشت.
نمونههای مشابه در بازارهای جهانی
در برخی کشورها نیز محصولات بیمهای با ماهیت ترکیبی بیمه و سرمایهگذاری وجود دارد. برای مثال در اروپا و آمریکای شمالی، محصولات موسوم به Unit-Linked Insurance یا Investment-Linked Life Insurance به بیمهگذاران این امکان را میدهند که اندوخته بیمهنامه خود را در صندوقهای سرمایهگذاری مختلف قرار دهند.
همچنین در برخی اقتصادها شرکتهای بیمه از طریق صندوقهای زیرساختی یا صندوقهای پروژه، منابع بیمههای زندگی را در پروژههای بلندمدت مانند حملونقل، انرژی یا املاک سرمایهگذاری میکنند. در این مدلها بیمهگذاران به طور مستقیم در پروژهها مشارکت ندارند و سرمایهگذاری معمولاً از طریق صندوقهای مالی واسط انجام میشود.
تفاوت رویکرد بیمه البرز با برخی مدلهای خارجی
در مقایسه با نمونههای خارجی، طرح پروژهمحور بیمه البرز تلاش دارد ارتباط میان بیمهگذار و محل سرمایهگذاری منابع را ملموستر کند. در حالی که در بسیاری از محصولات خارجی سرمایهگذاریها در قالب پرتفوی گسترده صندوقهای مالی انجام میشود، در این طرح امکان معرفی پروژههای مشخص اقتصادی برای هدایت منابع پیشبینی شده است.
برخی کارشناسان معتقدند همین ویژگی میتواند برای بخشی از متقاضیان جذاب باشد؛ زیرا بیمهگذار تصویر روشنتری از محل بهکارگیری منابع خود خواهد داشت. در مقابل، مدلهای خارجی معمولاً تنوع بیشتری در سبد سرمایهگذاری و ابزارهای مدیریت ریسک دارند که میتواند ثبات بیشتری در بازدهی ایجاد کند.
نوآوری در محصول میتواند به جذب مخاطبان جدید کمک کند.
مزیتهای احتمالی این مدل در بازار داخلی
یکی از مزیتهای بالقوه چنین طرحی، امکان هدایت منابع بلندمدت بیمهای به پروژههای اقتصادی داخلی است؛ موضوعی که در صورت اجرای دقیق میتواند به تأمین مالی برخی طرحهای تولیدی یا زیرساختی کمک کند. از سوی دیگر، ترکیب پوشش بیمهای با امکان بهرهمندی از منافع سرمایهگذاری میتواند برای بخشی از متقاضیان بیمههای زندگی جذابتر از محصولات سنتی باشد.
از نگاه برخی تحلیلگران، شفافیت در معرفی پروژهها و امکان اطلاعرسانی درباره روند پیشرفت آنها نیز میتواند حس مشارکت اقتصادی را برای بیمهگذاران تقویت کند؛ موضوعی که در بسیاری از مدلهای خارجی به دلیل ماهیت غیرمستقیم سرمایهگذاری کمتر دیده میشود.
شفافیت در سرمایهگذاری و اطلاعرسانی مستمر، عامل اعتماد بیمهگذاران است.
الزامات اجرای موفق طرح
کارشناسان معتقدند اجرای موفق بیمههای پروژهمحور مستلزم طراحی دقیق سازوکارهای اجرایی و نظارتی است. انتخاب پروژههای اقتصادی با ارزیابی فنی و مالی دقیق، تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری برای مدیریت ریسک، ارائه گزارشهای منظم از عملکرد سرمایهگذاریها و شفافیت در اطلاعرسانی از جمله عواملی است که میتواند به پایداری این مدل کمک کند.
چشمانداز استقبال از طرح
بازار بیمه ایران همچنان ظرفیت قابل توجهی برای توسعه بیمههای زندگی دارد و سهم این رشته در پرتفوی صنعت بیمه فاصله محسوسی با میانگین جهانی دارد. در چنین شرایطی، عرضه محصولات نوآورانه میتواند به جذب گروههای جدیدی از متقاضیان کمک کند.
با توجه به ترکیب دو کارکرد «بیمهای» و «سرمایهگذاری»، انتظار میرود بیمه پروژهمحور برای بخشی از متقاضیان که به دنبال ابزارهای مالی بلندمدت هستند جذاب باشد. با این حال میزان استقبال از این طرح تا حد زیادی به عملکرد واقعی پروژههای انتخابشده، سطح اعتماد عمومی و نحوه اطلاعرسانی درباره آن بستگی خواهد داشت.
راهکارهایی برای افزایش کارایی طرح و ایجاد ارزش افزوده برای سرمایهگذاران
کارشناسان برای تقویت چنین طرحی چند پیشنهاد مطرح میکنند. ایجاد سبد متنوعی از پروژهها به جای تمرکز بر یک یا دو طرح میتواند ریسک سرمایهگذاری را کاهش دهد. همچنین ارائه گزارشهای دورهای شفاف درباره پیشرفت پروژهها و عملکرد مالی آنها میتواند اعتماد بیمهگذاران را افزایش دهد.
استفاده از ابزارهای مالی مکمل مانند صندوقهای پروژه یا همکاری با نهادهای تخصصی سرمایهگذاری نیز از دیگر اقداماتی است که میتواند مدیریت حرفهای منابع را تسهیل کند. توسعه سامانههای دیجیتال برای اطلاعرسانی درباره وضعیت سرمایهگذاریها و فراهم کردن امکان مشاهده عملکرد پروژهها توسط بیمهگذاران نیز میتواند به افزایش جذابیت این محصول برای سرمایهگذاران کمک کند.
در کنار این موارد، طراحی مشوقهایی مانند امکان افزایش تدریجی سرمایهگذاری در پروژههای موفق یا ارائه گزینههای متنوع سرمایهگذاری در طول دوره بیمهنامه میتواند به افزایش ارزش افزوده برای بیمهگذاران و پایداری بیشتر طرح در بلندمدت کمک کند.